IN OUR OPINION THE BEST PORTAL ABOUT CONSTRUCTION INVESTMENTS
FOR INVESTOR

Nieodwołalnie, bezwarunkowo, na pierwsze żądanie – klauzule w gwarancji bankowej

Konsekwencje zawarcia w gwarancji bankowej klauzul "nieodwołalnie i bezwarunkowo" oraz "na pierwsze żądanie"
16 X
2019

klauzule w gwarancji bankowej

Istotnym zagadnieniem z punktu widzenia inwestora jest możliwość skorzystania z uzyskanej gwarancji bankowej. Niejednokrotnie zdarza się jednak, że bank jako gwarant stara się odmówić wypłaty z gwarancji bankowej, zwłaszcza powołując się na okoliczności wynikające z umowy na roboty budowlane zawartej pomiędzy inwestorem a wykonawcą. Czy wprowadzenie do gwarancji bankowej klauzul „nieodwołalnie i bezwarunkowo” oraz „na pierwsze żądanie” ma w tym zakresie jakieś znaczenie?

Charakter prawny gwarancji bankowej – ogólnie

Ogólne informacje o gwarancji bankowej znajdziesz w naszym artykule Zabezpieczenie w formie gwarancji bankowej. Ponadto, podkreślenia wymaga, że gwarancja bankowa ma samodzielny i nieakcesoryjny charakter, co stanowi podstawową różnicę pomiędzy gwarancją bankową a poręczeniem.

Wypłata z gwarancji bankowej „na pierwsze żądanie”

Użycie w gwarancji bankowej klauzuli „na pierwsze żądanie” oznacza, że odpowiedzialność banku ulega zaostrzeniu, ponieważ obciążający go obowiązek wypłaty powstaje już z chwilą powiadomienia banku o niewykonaniu zobowiązania przez wykonawcę. Konieczne jest jednak zgłoszenie powyższego „pierwszego żądania”, czyli inwestor musi wystąpić do banku o dokonanie wypłaty z gwarancji bankowej. Czasami treść gwarancji określa formę, w jakiej powinno być skierowane takie żądanie. Możliwość jego zgłoszenia jest także ograniczona czasowo poprzez określenie terminu ważności gwarancji bankowej.

„Bezwarunkowa i nieodwołalna” odpowiedzialność banku

„Bezwarunkowy” charakter odpowiedzialności banku wyłącza możliwość jej uzależnienia od warunku. „Nieodwołalność” w połączeniu z określeniem terminu ważności gwarancji bankowej stabilizuje stosunek gwarancji, ponieważ w tym okresie bank nie może się wycofać ze swojego zobowiązania. W ten sposób inwestor jest zabezpieczony nie tylko przed ryzykiem niewypłacalności wykonawcy, lecz także przed ryzykiem długotrwałego i trudnego dochodzenia swoich roszczeń. Niestety, samo wprowadzenie powyższej klauzuli często nie idzie w parze z pozostałą treścią gwarancji bankowej, dlatego zawsze należy dokładnie sprawdzić, czy aby nie znajdują się tam jednak jakieś warunki.

Charakter prawny gwarancji bankowej z klauzulami szczególnymi

Gwarancja bankowa opatrzona klauzulami „nieodwołalnie i bezwarunkowo” oraz „na pierwsze żądanie” nadal jest samodzielna i nieakcesoryjna, ale ponadto jest jeszcze abstrakcyjna, czyli niezależna od stosunków wewnętrznych łączących bank z wykonawcą oraz wykonawcę z inwestorem. Tym samym, bank nie może zgłaszać wobec inwestora zarzutów przysługujących wykonawcy względem inwestora wynikających z umowy o roboty budowlane.

(Bez)względna odpowiedzialność banku

Zobowiązanie banku wynikające z gwarancji bankowej opatrzonej wymienionymi klauzulami nie może być jednak traktowane w sposób bezwzględny. W umowie dotyczącej ustanowienia gwarancji bankowej zawieranej pomiędzy bankiem a wykonawcą można określić okoliczności wyłączające lub ograniczające odpowiedzialność banku jako gwaranta. W pewnym zakresie uzasadniona jest bowiem ochrona interesów banku, skoro w wyniku zamieszczenia w gwarancji bankowej klauzul szczególnych znacznie zwiększone zostało ryzyko, że bank będzie musiał dokonać wypłaty z gwarancji bankowej. Przyjmuje się, że odmowa wypłaty z gwarancji bankowej przez bank może nastąpić także wówczas, gdy wykonawca wykorzystuje to zabezpieczenie do innych celów niż określone w gwarancji bankowej.

W powyższym zakresie Sąd Najwyższy wypowiadał się na m.in. w uchwale całej izby SN z 28.04.1995, III CZP 166/94 i w uchwale składu 7 sędziów SN z 16.04.1993, III CZP 16/93 (zasada prawna).


Jeśli zainteresował Cię ten artykuł i potrzebujesz pomocy w konkretnej sprawie, zapraszamy do kontaktu.

Latest articles

19 II
2021
problemy z budową z powodu COVID-19
FOR INVESTOR

Problemy z budową z powodu COVID-19 – narzędzia dla inwestora

Środki prawne do wykorzystania przez inwestora w przypadku trudności z realizacją robót z powodu koronawirusa
23 III
2020
koronawirus a wyłączenie przepisów prawa budowlanego
OTHER

Prawo budowlane a specustawa COVID-19

Praktyczne aspekty wyłączenia przepisów prawa budowlanego w związku z wprowadzeniem specustawy w sprawie koronawirusa
12 III
2020
koronawirus a roboty budowlane
OTHER

Koronawirus a roboty budowlane

Szczególne regulacje prawne dotyczące robót budowlanych wynikające ze specustawy w sprawie koronawirusa

Our Brands

MBW INVESTMENTS
If you are an investor who develops or starts a business in Poland and at the same time would like to pay less taxes, this portal is created for you
MBW CREDITS
If you are looking for help to recover your debts in Poland or you are interesting in execution the court’s verdict issued abroad against entity coming from Poland - this portal is just for you
MBW CONSTRUCTIONS
If you are an investor or a contractor, but you are overwhelmed by the complexity of legal regulations and the level of contract complexity - this portal is for you